Buradasınız

Özgeçmiş

Özgeçmiş

Prof. Dr. Sirel Karakaş 1942 yılında Zonguldak’ta doğdu. Ortaöğrenimini TED Ankara Kolejinde tamamladı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Bölümünden 1965-66 yılında Psikolojide Lisans Derecesi, 1971 yılında Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünden Deneysel Psikolojide Yüksek Lisans Derecesi, 1978 yılında aynı Üniversitenin Sağlık Bilimleri Enstitüsünden Biyofizikte Doktora Derecesi aldı.

 

1967-2009 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümünde Deneysel Psikolojide Yardımcı Doçent (1982), Doçent (1984) ve Profesör (1989) olarak çalıştı. 2009’dan itibaren Hacettepe Üniversitesi KOSGEB Teknoloji Geliştirme Merkezinde Araştırma-Geliştirme (AR-GE)etkinliğinde bulundu. 2012- 2015 yılları arasında Uluslararası Kıbrıs Üniversitesinde (UKÜ) İngilizce Psikoloji Bölümü ile Türkçe Psikoloji Bölümünün Başkanı olarak görev yapmıştır. UKÜ’deki İngilizce Psikoloji Bölümünü geliştirmiş, ders programını güncellemiş, bölümün Bologna sürecine intibak edilmesini sağlayan işlemleri gerçekleştirmiş, Türkçe Psikoloji Bölümünü kurmuştur. 2015-16 arasında İstanbul Şehir Üniversitesi Psikoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmıştır. Halen Doğuş Üniversitesinde Psikoloji Bölümü Başkanı olarak görev yapmaktadır.

 

Hacettepe Üniversitesinde Bilişsel Psikofizyoloji Araştırma Birimini 1996 yılında kurmuştur. Bu merkez, ülkemizde, bilişsel elektrofizyoloji konusunda yoğun araştırmaların yapıldığı ender merkezler içinde yer almıştır. Psikoloji bölümleri arasında ise, merkez, ilk ve tek olma özelliğini taşımıştır. Karakaş 2007 yılında Gazi Üniversitesinde MR sırasında EEG kaydının alındığı MR-EEG laboratuvarının kurulmasına öncülük etmiştir. Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Psikoloji Bölümünde bir Nöropsikoloji Laboratuvarı kurmuştur.  

 

Psikolojideki çalışma alanları arasında bilişsel nörobilim, nöropsikoloji, deneysel psikoloji, deneysel yöntembilim, deneysel psikoloji tarihi ve psikometri, bulunmaktadır. Multidisipliner olarak gerçekleştirdiği araştırmalarında elektroansefalografi, beyin yanıt potansiyelleri, sinyal işleme, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme ve nöropsikolojik testlerden oluşan çok sayıda farklı tekniği bir arada kullanmaktadır.

 

Karakaş’ın başlıca araştırma alanı beyin elektriksel aktivitesidir. Karakaş bu faaliyeti zamansal alanda (olay-ilişkili potansiyel; ERP), frekans alanında (frekans spektrumu ve güç spektrumunu kullanarak elde ettiği beyin osilasyonları) ve zaman-frekans alanında hem uyanıklık hem de uyku konumlarında araştırmıştır. Beyin osilasyonlarının zaman-frekans alanında analizini yapan bir sinyal işleme tekniğinin geliştirilmesine öncülük etmiş, bu teknik bir SCI dergisinde yayınlanmıştır. Beyin osilasyonları konusunda özellikle gamma bantı üzerinde orijinal bulgular elde etmiş; gamma bantındaerken ve geç bileşenler olduğu yolundaki bulgusu daha sonra literatürün genelgeçer bulgusu niteliğinde olmuştur. MRG sırasında bilişsel beyin potansiyellerini araştıran öncülüğü altındaki grup, dünyada bu konuda çalışan az sayıdaki grubun içinde yer almıştır. Ülkemizde ise, bilişsel potansiyellerin MR-EEG teknolojisiyle incelendiği ilk temel bilim araştırması, Karakaş’ın öncülüğündeki grup tarafından yapılmış ve yayınlanmıştır.

 

Karakaş’ın özelde elektrofizyoloji konusundaki çalışmaları TÜBİTAK, DPT ve HÜ-BAB tarafından desteklenmiştir. Karakaş TÜBİTAK bünyesinde kurmuş olduğum Beyin Dinamiği Araştırma Merkezi (1994-1997)’nde aktif görev almıştır. Bu merkez  “multidisipliner ve multiteknolojik yaklaşım” kavramının Türkiye bilimine girmesine öncülük yapmıştır. Karakaş ulusal ve uluslararası araştırmalarını ve yayınlarını bu yaklaşım altında gerçekleştirmiştir.

 

AR-GE çalışmaları arasında, nöropsikolojik test geliştirme ve standardizasyon, sinyal işleme, MR-EEG, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (FMRG)  bulunmaktadır. İki nöropsikolojik testin telif hakkına sahiptir. FMRG için ilk görevler bataryasını geliştirmiş, telif hakkını almıştır. MR sırasında beyin elektriksel aktivitesinin (EEG/OİP) kaydedilmesini sağlayan donanımsal ve yazılımsal düzenlemeleri geliştirdi. Multimodal EEG/OİP–MRG olarak adlandırılan deneysel tasarım kullanılarak yapılmış olan araştırma SCI kapsamındaki bir uluslararası dergide yayınlanmıştır. Hacettepe Üniversitesi KOSGEB’de özgün bir bütünleşmiş uyarım-kayıt sisteminin yazılımsal ve donanımsal AR-GE çalışmalarını tamamladı. Bu ürünün patent başvurusu yapılmış bulunmaktadır.

 

Akademik yaşantısı boyunca yaptığı temel bilim çalışmaları ve AR-GE çalışmaları 129 ulusal ve uluslararası makalede yer aldı.  Onaltı ulusal ve uluslararası kitap yazdı.  Çalışmalarını 500’e yakın ulusal ve uluslararası toplantıda sundu. Çalışmaları 4000’in üstünde atıf aldı (Google Akademik, H göstergesi: 24) ve çok sayıda ödüle layık görüldü. Bu ödüller arasında Scopus’un (Elsevier Arama Motoru)  “Türkiye’de Araştırmaları İlk Ona Giren Bilim Adamı Ödülü”, “Hacettepe Üniversitesi Bilim Ödülü”, Hacettepe Üniversitesi Teknokent A.Ş'nin Yaşam Bilimleri ve Teknolojileri 2008 Yılı Proje Yarışmasındaödülü de bulunmaktadır.

 

Prof. Karakaş’ın çalışmalarına uluslararası alan yazınında yapılan atıf sayısı 5000’in üstünde olup H-indeksi 26’dır. 

 

Çok iyi derecede İngilizce, orta derecede Almanca bilmektedir.

 

Türk sanat müziğiyle ilgilenmektedir. Bendir ve kudüm çalmakta, amatör koro konserlerinde sazendeler arasında yer almaktadır. Türk sanat müziğinin beyin elektriksel faaliyeti üzerindeki etkileri konusunda araştırmaları vardır.

 

Cahit Karakaş'la (Dr. Yük. İnşaat Müh., T.B.M.M. eski Başkanı) ile evlidir. Oğlu Prof. Dr. Hakkı Muammer Karakaş Sağlık Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalında Öğretim Üyesi, İstanbul ili Radyoloji Başkanı, Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Radyoloji Eğitim ve İdari Sorumlusudur. Oğlu Dr. Halil Cem Karakaş Yıldız Holding’in İcradan Sorumlu Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı, Global Pladis Şirketi’nin İcra İşleri Başkanı (CEO)’dır.

 

 

Ortaöğretim ve Yükseköğretime Bazı Katkıları

Karakaş TÜBİTAK desteği ile 1999’da yürüttüğü ve 2000’i aşkın kişi üzerinde yürütmüş olduğu bilimsel projesinde 8 yıllık zorunlu eğitimin gerekli olduğunu proje verileriyle ortaya koymuş, projenin sloganı “8 yıl da yetmez” olmuştur. Bu sonuç, çok daha sonra yürürlüğe giren ve zorunlu temel eğitimi 8 yıla çıkaran yasanın bilimsel dayanağını oluşturmuştur. Yakın dönemde de eğitim-öğretim, proje sonuçlarının gösterdiği doğrultuda, 12 yıla çıkarılmıştır.

 

MEB Talim Terbiye Kurulu’nu talebi üzerinde, ortaöğretim psikoloji dersi müfredatını hazırlamıştır. Daha sonra da Ortaöğretim Psikoloji Ders Kitabı’nı yazmıştır.  2011-16 yılları arasında Devlet Kitabı olarak okutulan bu eser, gençlerimize, çağdaş ve evrensel psikolojinin öğretilmesine aracılık etmiştir. 

 

Prof. Karakaş’ın üstün yetenekli çocuklar konusunda çalışmaları bulunmaktadır. Bu çalışmaları, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nca kabul edilen “Üstün Yetenekli Bireyler Strateji ve Uygulama Planı 2009-2013’ün Tanılama Çalışma Grubunda görevlendirilmesiyle başlamıştır. Halen, ülkemiz için özgün bir zeka testi geliştirilmesini konu alan, 3 yıllık TÜBİTAK-KAMAG projesinde Yürütücü olarak görev yapmaktadır.

 

Prof. Karakaş ilköğretim çağında tanısı konan ve özellikle ortaöğretimde bir taraftan öğrenci ve ebeveyn, diğer taraftan eğitim-öğretim açısından önemli sorun teşkil eden iki bozukluk konusunda çalışmalar yapmaktadır. Bunlardan ilki olan Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu üzerinde, ülkemizdeki en kapsamlı bilimsel araştırmanın yürütücülüğünü yapmıştır. TÜBİTAK destekli bu projenin adı “Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (ADHD) ve alttürlerinde tanı: Bir sosyal soruna multidisipliner ve multiteknolojikçözüm” olup bu projenin bulguları ulusal ve uluslararası yayınlarda yer almış, bilimsel toplantılarda sunulmuştur. Bir diğer sağlık sorunu olan Özgül Öğrenme Bozukluğu’nu ölçme ve değerlendirmede kullanılan bir testler bataryası geliştirmiştir. Özgül Öğrenme Bozukluğu için Genişletilmiş Nöropsikometri Bataryası ve araştırma bulguları ile ilgili kitap 2017’de yayınlanmıştır.

 

Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümünün, “Atatürk’ün Doğumunun 100. Yılı Kutlamaları”na katkısı olan “Psikolojiye Giriş” kitabının editörüdür. C.T. Morgan’ın yaygın olarak kullanılan kitabının çevirisi olan bu eser, uzun yıllar boyunca ülkemizdeki psikoloji biliminin eğitim-öğretiminde kullanılan yegane ders kitabı olmuştur. Temel psikoloji bilgilerini içeren bu kitap günümüzde 22. Baskısını yapmış bulunmaktadır. Sosyal bilimler alanında bu baskı sayısı oldukça az rastlanan bir durumdur.

 

Ülkemizde çok sayıda İngilizce eğitim verilen psikoloji bölümü bulunmakta, öğrenciler, uygulama alanlarına çıktıklarında terimlerin Türkçe karşılıkları konusunda sorun yaşamaktadırlar. Psikolojinin uluslararası alan yazını İngilizcedir. İngilizce yayın izleyen öğrencilerle Türkçe eğitim yapan üniversitelerdeki akademisyenler ise İngilizce terimlerin Türkçe karşılıkları konusunda sıkıntı yaşamaktadır. Bu sıkıntıları çözmek için, Prof. Karakaş, İngilizce psikoloji terimlerinin Türkçe karşılıklarını içeren bir kaynak eser hazırlamıştır. Çağımızın bilgiye erişim alışkanlıkları doğrultusunda, bu sözlük, 1800’e yakın terimle internet ortamında yayınlanmış bulunmaktadır. Prof. Dr. Sirel Karakaş Psikoloji Terimleri Sözlüğü,  iOS ve android tabanlı cep telefonlarına da indirilebilmektedir.